Stuur je deze mail ook door naar de vrijwilligers uit je groep?
 

Nieuwsbrief vrijwilligers 2024-2

Bericht van Martijn

In de afgelopen 15 jaar zijn er al meer dan 75 Levend Landschapprojecten gestart. De meeste zijn inmiddels afgerond. Ik vind het bijzonder dat een groot aantal groepen na vele jaren nog steeds actief is, nieuwe projecten bedenkt en zich blijft inzetten voor een mooier landschap voor mens en dier.

Zo ook in Lunteren. In en rond dit dorp en bijbehorende buurtschappen zijn tussen 2017 en 2020 veel projecten opgezet en met succes uitgevoerd. Ik noem een beplantingsproject, een cursus, een zwerfafvalbrigade, biodiverse akkerranden, informatieborden en een fietstocht.

Tijdens corona is een aantal projecten rond Lunteren helaas stilgevallen. Afgelopen maand is daar de draad weer opgepakt om opnieuw initiatieven bij inwoners te verzamelen en deze met ondersteuning van SLG uit te voeren.

In 2024 zijn ook nieuwe Levend Landschapprojecten gestart, zoals in Haarlo (Berkelland) en Nieuw-Wehl (Doetinchem). Ook hier zijn mooie initiatieven vastgelegd door enthousiaste betrokkenen.

Levend Landschap heeft de afgelopen 15 jaar in meer dan 75 dorpen en buurtschappen geleid tot meer betrokkenheid van inwoners, uitwisseling van kennis en samenwerking tussen inwoners. Een prachtig resultaat!

Tot slot, heb je op 7 mei de webinair Over de Aziatische hoornaar, een zeer invasieve wespensoort gemist? Bekijk de opname die je vindt in de Kennisbank op de website van SLG. Doen!

Heb je leuk nieuws om te delen deze nieuwsmail? Neem dan contact met mij op. Zoals gewoonlijk kunnen jullie ook bij mij terecht met vragen of opmerkingen over alles Levend Landschap gerelateerd. Telefonisch via 026-3537444 of met een mailtje naar m.grievink@slgelderland.nl.

Stuur je deze mail ook door naar de vrijwilligers uit je groep?

Martijn Grievink, aanspreekpunt Levend Landschapgroepen
 

Lintjes voor Gelderse landschapsvrijwilligers

Tijdens de jaarlijkse lintjesregen op 26 april ontvingen diverse landschapsvrijwilligers een koninklijke onderscheiding. Zij werden benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau (tenzij anders vermeld).

  • Henk Lever uit Haarlo, gemeente Berkelland (o.a. Levend Landschap Haarlo)
  • Bert van Genderen uit Buren (o.a. Hoogstambrigade De Toeren)
  • Jan Stellingwerff uit Buren (o.a. Hoogstambrigade De Toeren en Levend Landschap Buren)
  • Han Blok uit Horssen, gemeente Druten (o.a. biodiversiteitsambassadeur praktijknetwerk Druten)
  • Herman Driessen uit Druten (Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, o.a. onderhoud knotwilgen in uiterwaarden)
  • Rob Lock uit Malden, gemeente Heumen (o.a. projectleider beheergroep vennen en bestuurslid Heemtuin Malden)
  • Remie Aleven uit Doornenburg, gemeente Lingewaard (o.a. betrokken bij Levend Landschap Gent-Doornenburg, Biodiversiteitswerkgroep en Ommetje Doornenburg)
  • Klaske ten Grotenhuis uit Eefde, gemeente Lochem (o.a. docent, gids, spreker en rondleider IVN Noord-Midden Achterhoek, voorzitter KNNV afd Deventer en vrijwilliger bij de Stichting Marke Gorsselse Heide)
  • Joke Lubberdink uit Eefde, gemeente Lochem (o.a. vrijwilliger bij knotten wilgen Gorsselse heide)
  • Nico van der Poel uit Nijmegen (o.a. IVN Rijk van Nijmegen, werkgroep praktisch natuurbeheer)
  • Jeroen van Zuijlen uit Nijmegen (o.a. sinds 1992 werkzaam bij Sovon Vogelonderzoek Nederland)
  • Jan Bredewoud uit Wezep, gemeente Oldebroek (o.a. beheerder Klompenpad Wiseperpad)
  • Koos Kasemir uit Twello, gemeente Voorst (o.a. vrijwilliger jaarlijkse vogeltelling door het SOVON, en natuurgids IVN)
  • Ineke Puijk uit Wageningen (o.a. vrijwilliger Stichting Renkums Beekdal)
  • Anton van der Velde uit Geldermalsen, gemeente West Betuwe (o.a. natuurgids IVN, educatief boswachter bij Stichting Geldersch Landschap & Kasteelen en lid van de knotploeg)
  • Mieke Debast uit Wamel, gemeente West Maas en Waal (o.a. vrijwilliger Zwerfafvalbrigade Wamel)
  • René Wijnbergen uit Zevenaar (o.a. (groen)beheer Landgoed Huis Sevenaer en onderhoud moestuin, kruidentuin en fruitbomen buitenterrein NME Liemers)

Wij feliciteren deze kanjers met hun welverdiende koninklijke onderscheiding! Ontbreekt er een naam? Dan kun je dat hier melden.

Alle 491 gedecoreerden in Gelderland
 

Fietstocht Levend Landschap Lunteren

Op 20 april vond een fietstocht plaats als (her)start van Levend Landschap Lunteren. Deze was georganiseerd door de commissie Buitengebied van de dorpsraad Lunteren in samenwerking met SLG.

De tocht had als doel om al uitgevoerde projecten in het buitengebied op een leuke manier onder de aandacht te brengen. Dit kan weer leiden tot inspiratie bij inwoners voor nieuwe initiatieven.

Deelnemers konden zes plekken bezoeken waar enthousiaste inwoners en betrokkenen vertelden over ‘hun’ project. Zo was er een stop bij een bijenhotel in De Eng en bij een vispassage in de Barneveldsebeek waar meer werd verteld over vissen en antiverdrogingsmaatregelen.

Ook waren er stops bij een voedselbos, amfibiepoelen en een boerderij waar meer werd verteld over natuurinclusieve landbouw.

Het weer werkte die dag niet echt mee, desalniettemin waren de reacties van de deelnemers erg positief. Op zaterdag 28 september wordt de fietstocht herhaald en dan hopelijk bij mooi weer.

Levend Landschapwerkgroep Lunteren
 

Natuurwerkgroep Gorssel 20 jaar!

Natuurwerkgroep Gorssel vierde op zaterdag 13 april zijn 20-jarige bestaan. Vanwege de achteruitgang van natuurgebied de Gorsselse Heide sloegen de toenmalige gemeente Gorssel en SLG de handen ineen en organiseerden een werkdag op de heide voor potentiële geïnteresseerden. Dat resulteerde in de oprichting van de natuurwerkgroep. Bestuur en vrijwilligers, van harte gefeliciteerd!


Meer info over Natuurwerkgroep Gorssel
 
Lezing tijdens praktijknetwerk Epe

25 mei: Open Erf biodiversiteitsambassadeurs

Komende zaterdag stellen ambassadeurs in ruim twintig Gelderse gemeenten hun fraaie erven open voor bezoekers. Zij geven informatie over het verhogen van de biodiversiteit op het erf. Er is van alles te zien en te doen. Neem bijvoorbeeld een kijkje bij bloemenweides, poelen, hoogstamboomgaarden, vlechtheggen, houtwallen, natuurlijke tuinen, insectenhotels, voedselbossen, moestuinen en takkenrillen. Laat je rondleiden door de ambassadeurs of bijpraten door deskundigen zoals een tuinvogeladviseur, een bijenexpert, een hoogstamfruitdeskundige en een klimaatburgemeester. Ook is er een lezing over het biodivers maken van je erf en een demonstratie door een mandenmaker.

Meer info en aanmelden
 

Groene Bondgenoten

Groene vrijwilligersgroepen spelen een belangrijke rol in het behoud en herstel van biodiversiteit. In 2023 is daarom het Fonds Groene Bondgenoten in het leven geroepen, om samenwerking tussen vrijwilligersgroepen te stimuleren en zodoende een nog betere kwaliteit van de groene leefomgeving te realiseren. De eerste fase is succesvol geweest met 24 aanvragen, waarvan er 15 zijn goedgekeurd.

Sinds 1 maart 2024 staat het fonds weer open voor nieuwe aanvragen. Op de website van Groene Bondgenoten staan ter inspiratie de eerste succesverhalen en is het mogelijk om een aanvraag voor een eigen initiatief in te dienen.


Lees verder
 
Biodiversiteitswerkgroep & Hoogstambrigade Landgoed Buitengewoon

Biodiversiteitswerkgroep & Hoogstambrigade Landgoed Buitengewoon

Wij zijn Eric en Laura Fleuren, oprichters van Biodiversiteitswerkgroep & Hoogstambrigade Landgoed Buitengewoon in Groesbeek.

Samen met onze enthousiaste vrijwilligers beheren we ons landgoed. Ons doel is het vergroten van de biodiversiteit en het ondersteunen van de Rode Lijstsoorten, zoals de patrijs. Dit doen we niet onverdienstelijk: in 2023 ontvingen we de Gouden Mispel van de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap 'voor de aanleg en het onderhoud van een meer dan behaaglijk landschap, waar biodiversiteit en cultuurhistorie hoogtij vieren.'

We vinden gezelligheid, gastvrijheid en plezier erg belangrijk. We beschikken over een mooie binnenruimte met lekkere koffie en goede voorzieningen. Op de zaterdagen maken we verse soep. Dankzij onze samenwerking met SLG bieden we goed gereedschap, kennis en opleidingen en zijn onze vrijwilligers verzekerd.

Het werk op ons landgoed is erg divers: we maken takkenrillen, vlechten heggen, verwijderen ongewenste onkruiden zoals ridderzuring, we zaaien en begeleiden scholieren die ons landgoed als buitenlokaal gebruiken. Recent hebben we samen een grote poel aangelegd. Onze Hoogstambrigade onderhoudt onze Rossel Collectie Boomgaard bestaande uit 92 verschillende zeldzame hoogstamfruitbomen.

Interesse? Je bent van harte welkom!

Klik hier voor meer info
 
Boerderijwerkgroep Ruimzicht. Foto: Marcel de Bont

Vrijwilligers gezocht? SLG helpt!

Bij ons contact met vrijwilligersgroepen merken we dat het werven van nieuwe vrijwilligers een terugkerend thema is. Hoe blijf je op volle sterkte als er vrijwilligers wegvallen? En hoe kun je nieuwe mensen bereiken? We geven je een aantal bruikbare tips.

  • Benader lokale media Wij hebben een voorbeeld van een wervend persbericht voor jullie opgesteld, dat jullie naar eigen inzicht kunnen gebruiken.
  • Zorg ervoor dat je vindbaar en bereikbaar bent Vul de pagina van jullie groep op onze website aan met jullie eigen tekst en een aansprekende foto, dat kan via MijnSLG.
Meer tips
 
Webinar

Over de Aziatische hoornaar, een zeer invasieve exotische wespensoort

07-05-2024

Hoe herken je een Aziatische hoornaar (rechts op deze foto van NBV), wat is het verschil met de (goede) Europese hoornaar? Waarom vormt de Aziatische hoornaar zo’n bedreiging voor de inheemse insecten? Wat moet je doen als je er eentje hebt herkend en wat moet je vooral niet doen? Al deze vragen en meer komen aan bod in deze webinar die gegeven wordt door imker Peter Aben van bijenteeltvereniging Bommelerwaard e.o.


Bekijk de webinar hier terug
 
Coördinatorenbijeenkomst 13 april 2024

Terugblik op coördinatorenbijeenkomst

Joop Bakker, coördinator Knotploeg Duiven, doet verslag van de coördinatorenbijeenkomst op 13 april.

In alle vroegte trekken we noordwaarts om uiteindelijk in de uiterwaarden van de IJssel aan te schuiven in de monumentale boerderij De Kribbe.

Arjan Vriend, directeur-bestuurder SLG, trapt af met een warm welkom en onderschrijft van ganser harte dat vrijwilligers het verschil maken in onze samenleving. SLG faciliteert en ondersteunt dit “cement van de samenleving” in woord en daad. Toekomstgericht aan het werk of zoals Arjan het verwoordt: “Duurzaamheidstransities en zorg voor het landschap zijn een culturele opgave met zorgtaken voor overheden, landbouw en burgers.”

Gastsprekers Ben Roeterd (gemeente Voorst) en Henk Kloen (provincie Gelderland) nemen de aanwezigen mee in hun specifieke aanpak: op gemeentelijk en provinciaal niveau. Duidelijk wordt dat er veel op ons afkomt, van een GS in nieuwe samenstelling met andere visie op groen tot invasieve exoten als de Aziatische hoornaar. Biodiversiteit staat hoe dan ook onder druk.

SLG toont haar kracht en kwaliteit door de toelichting van Robbin Buitink op het project rondom de Grote Wetering in Voorst, Jolanda Ritter die het belang van juiste info op de site SLG nog eens benadrukt, maar zeker ook het belang van ARBO-in-het-veld (met app!) en Ruud Borkes die de laatste gereedschappen toont en onderstreept hoe belangrijk onderhoud is…

Tijdens de smakelijke lunch is het tijd voor ontmoeten, kennismaken en uitwisselen van ideeën. Een inspirerende dag en vol energie rijden we huiswaarts.

 

Filmtip: documentaire over Achterhoek

Na een succesvolle première in 2023 gaat de documentaire Bespiegelingen over de Achterhoek dit najaar op tour in deze streek. De film gaat over het ontstaan van het landschap, de natuur en de mensen die er wonen. We kijken in de spiegel terug naar hoe het begon, naar de elementen die de Achterhoek typeren en vooruit naar de mogelijke veranderingen.


Info en tickets
 
Ook burgerparticipatie is binnen de Omgevingwet geregeld.

Omgevingswet

Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Alle wetten over natuurbescherming zijn hierin verwerkt. Ook burgerparticipatie is binnen de Omgevingswet geregeld. Voor de lokale natuur- en landschapsbeschermers is dit een belangrijk instrument. Wil je graag een groene en duurzame leefomgeving? Zorg dan dat je op tijd meepraat als jouw gemeente werkt aan de omgevingsvisie. Want die gaat over hoe jouw omgeving er in de toekomst uitziet. Ook de provincie werkt aan de provinciale omgevingsvisie, zie onze mail van 7 mei met de uitnodiging om mee te praten op 31 mei.

Hier vind je meer informatie:

 
Webinar

Natuurlijk beheer van kleine percelen en terreinen

23-04-2024

Wat kun je doen in het beheer om meer biodiversiteit te krijgen? Wat is passend in het landschap, wat hebben de dieren en insecten nodig om te leven? Hoe kun je grasland beheren? Hoe geef je kleinschalig praktisch natuurlijk beheer vorm? Een webinar voor iedereen die zelf een terrein heeft of beheert, maar ook voor alle andere geïnteresseerden die meer willen leren over kleinschalig beheer.


Bekijk de webinar hier terug
 
Natuurwerkdag Junior

Natuurwerkdag: 2 november 2024

Natuurwerkdag lijkt nog zo ver weg. Maar bij SLG worden de voorbereidingen al opgestart. Doen jullie dit jaar ook weer mee? Overleg dit alvast met je groep. De Natuurwerkdag is bij uitstek de dag om met meer mensen een grote klus aan te pakken. En wie weet blijven enthousiast geworden nieuwe gezichten plakken als vrijwilliger!

De Natuurwerkdag is ook een mooie kans om jongeren te betrekken bij het groene beheerwerk. Neem eens je (klein)kind mee de boom in! Een deel van Gelderland heeft op 2 november nog herfstvakantie, dat biedt dus extra mogelijkheden. Een speciale junior-activiteit tijdens Natuurwerkdag Junior of junioren expliciet uitnodigen voor je reguliere Natuurwerkdag? Kan allemaal! Deel je ideeën via ondersteuning@slgelderland.nl.

Als 2 november niet uitkomt, dan kan je ook een openbare werkdag voor later in november aankondigen. Dat is dan onder de vlag Natuurwerkmaand. Dus ook reguliere werkdagen in november kan je op de website van de Natuurwerkdag plaatsen. Alles voor extra aandacht en extra handen in het landschap!

Lees verder
 

VRIE uitgelicht

In deze rubriek gaan we in op risico’s en te nemen maatregelen van veel voorkomende werkzaamheden. VRIE staat voor Vrijwilligers Risico Inventarisatie en Evaluatie.

Dit keer vertelt Koen van de Griendt, coördinator van de HSB Schuytgraaf, over het identificeren en evalueren van risico's bij het werken op hoogte.


VRIE 50 Werken op hoogte

Bij het werken op hoogte zijn er verschillende risico's waarmee vrijwilligers geconfronteerd kunnen worden. Denk hierbij aan het risico op vallen, het gebruik van onveilige ladders of steigers, het ontbreken van valbeveiligingssystemen, en onvoldoende training en instructies. Het is daarom belangrijk om een grondige risico-inventarisatie uit te voeren. Dat kan door een deskundige op het gebied van veiligheid of door een team dat bekend is met de specifieke werkzaamheden op hoogte.

Tijdens de inventarisatie worden alle aspecten van het werkproces beoordeeld, inclusief de gebruikte apparatuur, de omgeving en de vaardigheden van de vrijwilligers. Na de inventarisatie is het belangrijk om de geïdentificeerde risico's te evalueren. Hierbij wordt gekeken naar de ernst van het risico en de waarschijnlijkheid dat het zich voordoet. Op basis van deze evaluatie kunnen passende maatregelen worden genomen om de risico's te beheersen of te verminderen.

Lees verder onder de foto.

Werken op hoogte in Schuytgraaf

Het is van groot belang dat vrijwilligers die werken op hoogte voldoende training en instructies krijgen. Ze moeten juiste kennis hebben van de veiligheidsprocedures, het juiste gebruik van apparatuur en het belang van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM's), zoals veiligheidsharnassen en helmen. Daarnaast moeten er regelmatig controles en inspecties worden uitgevoerd om ervoor te zorgen dat de veiligheidsmaatregelen worden nageleefd en dat eventuele tekortkomingen worden aangepakt.

Kortom, het uitvoeren van een VRIE bij het werken op hoogte is van cruciaal belang om de veiligheid van vrijwilligers te waarborgen. Door het identificeren en evalueren van risico's, het verstrekken van de juiste training en instructies, en het nemen van passende maatregelen, kunnen vrijwilligers op een veilige manier werken op hoogte en kunnen ongevallen en letsel worden voorkomen.

Als voorbereiding op het oogstfeest dat wij jaarlijks organiseren, hielpen verschillende vrijwilligers met het verzamelen en oogsten van appels en peren. Op een gegeven moment zag ik dat er een vrijwilliger van de ladder stapte in de boom zonder de juiste bijbehorende PBM’s. Ik heb de vrijwilliger daarop aangesproken om te voorkomen dat deze gebeurtenis zich zou herhalen.

VRIE 50 Werken op hoogte
 

Aangenaam kennis te maken

Mijn naam is Chino Derksen en ik ben sinds afgelopen november werkzaam bij SLG. Ik heb Bos- en Natuurbeheer gestudeerd op Van Hall Larenstein te Velp met als specialisatie Mens en Natuur.


Ik houd mij bezig met de vrijwilligersondersteuning, grote kans dat ik antwoord op jullie vragen die binnenkomen via het mailadres voor vrijwilligers: ondersteuning@slgelderland.nl. Daarnaast heb ik heb een tiental Klompenpaden in beheer en werk ik mee aan het Praktijknetwerk Biodiversiteit bij Buitenlui. Naast mijn interesse voor het groen, werk ik ook graag met mensen. Ik vind dan ook dat mijn werkzaamheden bij SLG een mooie combinatie vormen en ik ben blij dat ik op deze manier een bijdrage kan leveren aan zowel de natuur als onze leefomgeving!

Ik vind het onwijs mooi om te zien dat zoveel mensen betrokkenheid voelen bij hun leefomgeving en zich hier ook vrijwillig voor in willen zetten! Chapeau, hier wil ik graag mijn respect voor uitspreken. Dank aan jullie allemaal!

Chino Derksen, projectmedewerker-adviseur
 

Vrijwilligersvacature gereedschapsdepot

Heb jij technisch inzicht? Ben je handig met hout- en metaalbewerking en met onderhoud van machines? En vind je contact met andere vrijwilligers leuk? Dan zijn wij op zoek naar jou! Voor zowel de maandag- als de vrijdagochtend zijn we per 16 september op zoek naar een vrijwilliger voor ondersteuning in het SLG gereedschapsdepot (4 of 8 uur per week). Je houdt je bezig met het onderhoud van hand- en gemotoriseerde gereedschappen en diverse onderhoudswerkzaamheden op het erf.

Meer info
 
Uitspitten reuzenberenklauw

Nieuws uit het gereedschapsdepot: de berenklauwboor

In Gelderland zijn maar weinig groepen die zich bezighouden met de bestrijding van de invasieve reuzenberenklauw. IVN Nijmegen werkgroep Praktisch Natuurbeheer is een van de weinige groepen (voor zover bekend) die hiermee onder de vlag van WiedeWiedenWeg veel ervaring heeft opgedaan. Vrijwilliger Geerten de Jong vertelt over zijn ervaringen met de groep.

Onze vrijwilligersgroep bestaat uit een netwerk van circa twintig vrijwilligers die verdeeld in kleine groepjes (brigades) van twee à drie personen in de stad Nijmegen actief zijn met het bestrijden van de reuzenberenklauw. Ieder groepje beheert een eigen deel van de stad. Het bestrijden van de reuzenberenklauw betekent bijna altijd uitspitten.

We werken nauw samen met de gemeente en zijn vaak actief in openbaar groen. Iedere brandhaard van berenklauw wordt met GPS-coördinaten op een digitale kaart gezet. Zo hebben we ongeveer 150 plekken waar ooit berenklauw is gesignaleerd. Op veel van die plekken is de bestrijding gelukt, er staat geen berenklauw meer. Maar vooral het zaad is verraderlijk, iedere plek wordt zes jaar in de gaten gehouden.

Tot vorig jaar hielden we zelf een kaart bij via Q-GIS. Sinds dit jaar zetten we onze gegevens rechtstreeks op de digitale groenkaart van de gemeente. Bij elke plek houden we bij hoeveel planten we hebben uitgespit. We sturen de brigades op weg met een kaartje waarop de berenklauwplekken met een nummer voorkomen. De brigades lopen de punten na en rapporteren.

Het gereedschap dat wij gebruiken is een zogeheten kabelspade voorzien van een metalen steel. De stalen steel is belangrijk. Je kunt erop hangen en hem als hefboom gebruiken om de wortel eruit te krijgen. Vooral in een kleibodem is dat belangrijk. Het eerste jaar, in 2018, hebben we gebruikgemaakt van een soort grondboor die is ontwikkeld door Landschapsbeheer Flevoland. Het ging toen om een prototype. Dat bleek voor ons geen succes.

Dat de berenklauwboor is ontwikkeld in Flevoland is niet vreemd. De vrijwilligers die daar actief zijn in het landschap hebben veel vaker te maken met de reuzenberenklauw en de bestrijding ervan.

Landschapsbeheer Flevoland heeft daarom een aantal jaren geleden samen met scholieren een berenklauwboor ontwikkeld die door het Gelderse bedrijf Eijkelkamp op de markt is gebracht. Inmiddels is de berenklauwboor doorontwikkeld en is het eindresultaat beschikbaar voor uitleen bij SLG.

Uitleen berenklauwboor
 

Stichting Landschapsbeheer Gelderland logo

Stichting Landschapsbeheer Gelderland
Rosendael 2a
6891 DA Rozendaal

026 35 37 444
contact@slgelderland.nl  |  slgelderland.nl
 
Bekijk online