Nieuwsmail voor vrijwilligers

Dit jaar staan Rosina Verweij en Bendiks Westerink voor jullie klaar voor de ondersteuning op het gebied van de boerenlandvogels. Rosina richt zich op de patrijzengroepen en Bendiks verzorgt de ondersteuning voor de weidevogelgroepen. Bendiks is dit najaar gestart met deze taak. Maar het beschermingswerk voor de boerenlandvogels is niet nieuw voor hem, omdat hij al jaren actief is als vrijwilliger bij de weidevogelwerkgroep in de Overbetuwe. Daarnaast telt hij patrijzen in zijn woonomgeving. Hij heeft veel zin om het ondersteuningswerk van de boerenlandvogelgroepen samen met Rosina op te pakken.

Stuur je deze mail ook door naar de vrijwilligers uit je groep?

Aanspreekpunten boerenlandvogelvrijwilligers: Bendiks Westerink en Rosina Verweij

Weidevogels
In 2023 werden er ruim 6500 legsels geregistreerd in de boerenlandvogelmonitor. Dat is iets meer dan in 2022. Kieviten werden er afgelopen jaar iets minder van geregistreerd dan in 2022, maar de kievit blijft nog steeds de meest geregistreerde vogel met ruim 5000 legsels. Het uitkomstpercentage was met 71% redelijk goed te noemen. Steeds meer vrijwilligers maken gebruik van de boerenlandvogelmonitor op de telefoon om legsels te registreren. Inmiddels worden zo bijna 60% van de legsels vastgelegd. Een goede zaak, want door de legsels direct in het veld in te voeren loop je nooit achter en wordt de locatie exact vastgelegd. Bij de BTS-tellingen werden er ongeveer 100 minder broedparen geteld van de grutto. Gelukkig was het BTS-percentage van 70% wel hoger dan in 2022 (60%).

Patrijzen
In 2023 zijn er 204 telgebieden geteld, wat geresulteerd heeft in 312 patrijsterritoria, een daling van 10% tov 2022. In de focusgebieden is er in totaliteit geen daling te zien, maar een stabilisatie van 200 patrijsterritoria dit jaar en vorig jaar. De dichtheid van aantal patrijzen per hectare is gelijk gebleven. Deels kan de daling in het aantal territoria verklaard worden door een lange koude periode vanaf de start van het patrijzenseizoen. Er waren weinig zachte avonden om de patrijzen via geluid op te sporen. Het percentage van het oppervlak met agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) maatregelen voor de patrijs is in de focusgebieden met 38% toegenomen tov 2022. Dit is een goede ontwikkeling om de stabilisatie van de patrijsterritoria in de focusgebieden dit jaar voor de komende jaren verder om te buigen naar een stijging.

In het jaarbericht staan alle details van het afgelopen broedseizoen.

Zaterdag 16 december is vrijwilliger Jordy Houkes uit Wijchen verkozen tot Gelderse boerenlandvogelvrijwilliger van 2023. Jordy is vrijwilliger bij Natuur Wijchen en is coördinator van de Patrijzentelgroep Maas en Waal Wijchen. Jordy ontving voor zijn vrijwilligerswerk een glazen kievit en een oorkonde uit handen van Arjan Vriend, directeur-bestuurder van Stichting Landschapsbeheer Gelderland (SLG). Ook ontving Jordy een bedrag van € 250 van SLG te besteden aan een boerenlandvogeldoel.

Sinds 2018 worden er gestructureerd patrijzen geteld in Gelderland. De eerste cursus patrijzen tellen heeft Jordy in 2018 samen met Sovon gegeven. Jordy is sindsdien de coördinator van de Patrijzentelgroep Maas en Waal Wijchen. Daarvoor was hij initiatiefnemer en trekker van de weidevogelgroep Liendense waard. Jordy heeft zich op bijzondere wijze ingezet door zelf een bijeenkomst te organiseren voor alle patrijzentellers in het gebied van Maas en Waal en daar het patrijzentellen uitgelegd en de vrijwilligers herverdeeld over de telgebieden. Ook helpt Jordy bij praktijkcursussen voor patrijzentellers.

Daarnaast beschermt hij de patrijs door te voorkomen dat nesten van patrijzen worden uitgemaaid. Regelmatig heeft hij contact met boeren als er nesten van akker- of weidevogels door hem zijn getraceerd. Jordy is ecoloog en werkzaam bij Tauw. Tijdens de evaluatiebijeenkomsten deelt Jordy zijn (ecologische) kennis met andere coördinatoren, het agrarisch collectief en SLG. “Deze inbreng tilt een evaluatie van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer voor akkervogels naar een hoger niveau”, aldus de jury. Jordy voorziet SLG ook regelmatig van de mooiste foto’s van de patrijs.

Voor Natuur Wijchen coördineert Jordy ook vrijwilligers die roeken, huiszwaluwen, visdiefjes, oeverzwaluwen, steen- en kerkuilen en salamanders in kaart brengen. Jordy telt niet alleen, hij staat ook dag en nacht op de bres voor vogels en natuur. Dat doet hij in afstemming met gemeente Wijchen, natuurbeheerders, agrariërs, projectontwikkelaars en woningbouwers. Of het nu gaat om kleine of grote dingen, van het inmetselen van nestblokken voor huismussen tot natuurcompensaties van 25 hectares. Kortom een terechte winnaar!

De uitreiking vond plaats in de Batenburcht in Batenburg in aanwezigheid van Jordys vrouw en kinderen en de vrijwilligers van patrijzengroep en vrijwilligers van Natuur Wijchen. Jordy: “Het was voor mij een complete verrassing en het is leuk om op deze manier te vernemen dat mijn inzet voor de boerenlandvogels en specifiek de patrijs wordt gewaardeerd. Mijn drijfveer is dat ik met dit werk kan bijdragen aan een verduurzaming van het agrarisch landschap. Door onze inzet zien wij overal in het buitengebied van Wijchen akkerranden en bloemblokken terug waar de natuur van profiteert.”

Wim van Middelaar uit Elst is zaterdag 16 december uitgeroepen tot Landschapsknokker 2023. De titel wordt jaarlijks toegekend aan een vrijwilliger die zich al langere tijd bijzonder inzet voor het landschap. Dit jaar kreeg het bestuurslid van voedselbos De Parkse Gaard de prijs, bestaande uit een bronzen beeldje, een oorkonde en een geldbedrag van € 500 te besteden aan het landschap. Hij ontving de Landschapsknokker uit handen van directeur-bestuurder Arjan Vriend van SLG.

In Alphen zijn bewoners die zich willen inzetten voor behoud van de patrijs. Samen met het IVN en de gemeente West Maas en Waal wil SLG het leefgebied van de patrijzen versterken. Om dat te doen hebben inwoners uit het buitengebied op hun percelen op kleine schaal patrijzenhagen aan geplant en kruidenranden ingezaaid. Op vrijdag 24 november werd het plantmateriaal en zaaigoed uitgedeeld. Burgemeester Vincent van Neerbos van West Maas en Waal deelde de eerste hagen en zaaigoed uit.

Op vijftien percelen werden in totaal 730 meter haag aangelegd en 2170 m2 ingezaaid met een zaadmengel geschikt voor de patrijs. Door het aanleggen van patrijzenhagen en in het inzaaien van kruidenranden vinden patrijzen dekking, voedsel en veiligheid, ook in de winter.

Inrichtingsplan en streekeigen beplanting
De adviseur van SLG heeft elke deelnemer bezocht en een landschapsplan gemaakt zodat de hagen passen in het landschap. De beplanting voor de haag is streekeigen en biologisch. Het gaat om soorten zoals meidoorn, veldesdoorn en egelantier. Door aanplant van streekeigen soorten versterk je de biodiversiteit en behoud je het karakteristieke landschap waar de patrijs zich thuis voelt. Het advies, de beplanting en zaaigoed waren gratis. Dit project werd mogelijk gemaakt dankzij de gemeente West Maas en Waal en de provincie Gelderland.

Wil jij samen met je groep iets extra’s doen voor natuur, groen en landschap? Op dit moment is nog budget beschikbaar bij de groene initiatievenregeling. Deze financiële bijdrage van minimaal €500,- en maximaal €5000,-  is bedoeld voor het verhogen van biodiversiteit of het verbeteren van de kwaliteit van natuur, groen of landschap door vrijwilligers. Denk bijvoorbeeld aan het aanplanten van patrijzenhagen of de aanleg van plasdras. Kortom, een mooie kans om samen nog meer landschapswinst te behalen!

Op 15 en 16 maart organiseert het Oranje Fonds, samen met duizenden sociaalmaatschappelijke organisaties, weer NLdoet; de grootste vrijwilligersactie van Nederland.
Het laat zien hoe belangrijk actieve burgers voor de samenleving zijn en nodigt iedereen uit om een dagje te helpen en zo het verschil te maken!

Voor vrijwilligersgroepen is NLdoet een mooie gelegenheid om een (grotere) natuurklus aan te pakken en nieuwe vrijwilligers te werven. Tot 31 januari 2024 is het mogelijk een activiteit aan te melden en eventueel een financiële aanvraag bij het Oranje Fonds in te dienen. Per klus is het maximaal aan te vragen bedrag € 350,-. Wees er snel bij, want op is op!

Lees hier meer over de voorwaarden voor de aanvraag van een financiële bijdrage.

Vrijwilligersgroepen die geen rechtsvorm hebben, kunnen de financiële aanvraag via SLG laten lopen. Wil je hier gebruik van maken, neem dan contact op met Hella Flikweert vóórdat je een locatie aanmeldt.

18 januari - Webinar 'Verschil tussen een grutto en een patrijs'

2 maart - Startdag boerenlandvogelvrijwilligers

15 en 16  maart - NLdoet