| | Bericht van Jolanda … en zo is hier opeens mijn laatste bericht in deze vrijwilligersnieuwsmail. Want vanaf 1 maart ga ik SLG verlaten om van mijn prepensioen te genieten. Geen geraniums voor mij, hooguit tuingeraniums, daar ga ik fijn meer tijd aan besteden. En aan mijn moestuin, kippen en boomgaardje.
Ook mooi: ik heb straks meer tijd voor mijn eigen vrijwilligerswerk. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan: met IVN als partner ben ik bezig om een hoogstambrigade op te richten. In mijn omgeving staan zo’n honderd twaalfjarige fruitbomen te wachten op een eerste snoeibeurt. De dassen in de buurt kunnen ook extra aandacht en bescherming gebruiken. Zo blijf ik actief betrokken bij het landschap. Want zeg nou zelf: dat is toch het mooiste wat er is, of niet dan?
Dank voor de goede contacten, en tot slot: veel plezier met al jullie groene vrijwilligersactiviteiten! | |  | | | Marije stelt zich voor Herken je dat? Dat je plotseling wordt overweldigd door je liefde voor de natuur. Het kan iets heel simpels zijn: het vaste roodborstje dat zich weer in je tuin laat zien of een enorme zomereik die het laatste avondlicht vangt in het landschap. Een liefde die ervoor zorgt dat je je wilt inzetten voor de natuur. Om er vaker van te kunnen genieten, maar ook om haar te behouden en te beschermen. Dat is althans hoe ik vrijwilliger ben geworden. Geldt dat ook voor jou?
Ik ben Marije van der Kamp en sinds 1 januari coördinator vrijwilligerswerk. Daarmee ben ik de opvolger van jullie trouwe vraagbaak Jolanda Ritter. Sinds 2022 ben ik woonachtig in Ede en zet ik mij vrijwillig in voor de steenuilen in het werkgebied Lunteren/Ederveen, ben ik onderdeel van de IVN-vogelwerkgroep Ede en werk ik in een gemeenschappelijke moespluktuin: Tuinderij Pracht. Ik kijk er enorm naar uit om mij ook in mijn werkende leven in te zetten voor een groen, biodivers landschap en jullie, onmisbare vrijwilligers, te ondersteunen. Heb je vragen of zit je met iets? Je kunt me bereiken via ondersteuning@slgelderland.nl.
Hopelijk tot snel!
Marije van der Kamp, coördinator vrijwilligerswerk | | | | | | | Mailadres voor vrijwilligersvragen | |  | | | Opening Internationaal Jaar van de Vrijwilliger met koningin Máxima en Gelderse landschapsvrijwilliger Donderdag 12 februari was de opening van het Internationaal Jaar van de Vrijwilliger 2026 in Utrecht. Ton van Balken van Natuurwacht Bommelerwaard (links op de foto) was een van de vrijwilligers die aan vierhonderd vertegenwoordigers uit politiek, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en het vrijwilligerswerk mocht vertellen over zijn vrijwillige inzet in het groen.
“Het was een bijzondere happening”, blikt hij terug. Samen met vrijwilligers uit andere sectoren stond hij met koningin Máxima op het podium toen zij de officiële opening verrichtte. “Ze zag er geweldig uit”, vertelt de Gelderse landschapsvrijwilliger, doelend op haar groene kleding.
Drijfveer
Ton van Balken vertelde over zijn drijfveer voor ruim vijftig jaar vrijwilligerswerk in het landschap. “Veel mensen ontmoeten, ze positief bezig zien en heerlijk in de natuur werken.” Daarnaast pleitte hij voor aandacht voor vrijwilligers. “We weten vaak niet waar ze overal aan het werk zijn. Dankzij vrijwilligers die zich inzetten voor onder meer natuur, cultuur en zorg wordt ons land draaiende gehouden. Zij doen dat allemaal gratis, en dat realiseert niet iedereen zich.” | | | | |  | | | Aankondiging coördinatorenbijeenkomst Op zaterdag 28 maart organiseren we de jaarlijkse coördinatorenbijeenkomst in Voorst. Laat je tijdens het ochtendprogramma bijpraten en inspireren over het onderwerp basiskwaliteit natuur en de ontwikkelingen binnen SLG. En stel al je ondersteuningsvragen aan Marije. ’s Middags vindt er een optionele Klompenpadwandeling plaats op het Beekweidenpad.
Zet ‘m alvast in je agenda en hopelijk tot 28 maart! | | | | | | | | | Bezuinigingen op vrijwilligersondersteuning Zoals eerder gecommuniceerd in 2025, heeft de provincie de bezuinigingen op de vrijwilligersondersteuning doorgevoerd. In 2025 is ongeveer 20 procent bezuiniging doorgevoerd, in 2026 wordt er nogmaals zo’n 20 procent bezuiniging doorgevoerd. We proberen deze forse provinciale bezuinigingen zodanig op te vangen, dat vrijwilligers hier zo min mogelijk van merken. Maar het zal gevolgen hebben, we kunnen gewoonweg niet blijven doen wat we voor jullie deden. En het is niet gelukt om voldoende andere financiers te vinden die het ontstane ‘begrotingsgat’ dichten. Deels hebben we vorig jaar, met incidentele middelen, al nuttige kosten gemaakt, waarmee we in 2026 de bezuinigingen nog enigszins kunnen opvangen. Zodoende kunnen we extra cursussen veldhulpverlening aanbieden en hebben we vorig jaar alvast handgereedschappen ingekocht ten behoeve van 2026. | | | | | | | Wat verandert er?
Een heel concrete verandering met ingang van 2026 is dat we geen accugereedschap (zoals bosmaaiers en kettingzagen) meer uitlenen aan vrijwilligersgroepen voor hun landschapswerk. Zolang onze vingerbalkmaaiers nog meegaan, blijven we deze uitlenen, maar we kunnen het ons niet meer veroorloven nieuwe maaimachines aan te schaffen.
| | | | | Wij kiezen voor deze bezuinigingsmaatregelen, omdat het relatief weinig vrijwilligersgroepen raakt en het relatief veel bespaard. Op die manier hoeven we minder te bezuinigen op de verdere directe vrijwilligersondersteuning, zoals de webinars, de cursussen en het overige gereedschap dat wordt uitgeleend. Ook blijft SLG vraagbaak, waar je terechtkan voor advies. Mogelijk zullen we op onze communicatie moeten bezuinigen. Maar we doen wat we kunnen om jullie zo goed mogelijk te blijven ondersteunen.
In 2027 zijn er provinciale verkiezingen, we hopen daarna de bezuinigingen weer terug te kunnen draaien in de samenwerking met een nieuw provinciaal bestuur. Jullie inzet is immers onmisbaar voor de zorg voor onze karakteristieke landschappen en de biodiversiteit.
Arjan Vriend, directeur-bestuurder | |  | | | De archeologiewachters van Apeldoorn Op veel zandgronden in Gelderland tref je grafheuvels aan. Dat zijn kleine heuvels in het landschap die door de vroegere bewoners van Gelderland zijn aangelegd. Sommige dateren zelfs uit de late steentijd. Nabestaanden begroeven hun dierbare overledenen en markeerden het graf met een heuvel. Deze heuvels vormden zichtbare elementen in het landschap en herbergen ook nu nog veel informatie over het vroege verleden. De moeite van het behouden waard dus!
Ook in de gemeente Apeldoorn tref je verscheidene grafheuvels aan. Vier vrijwilligers zetten zich sinds 2024 in voor het onderhoud en verzorgen van deze archeologische monumenten. In 2025 zijn zij druk bezig geweest. Opslag is verwijderd, braamstruiken en klimop zijn te lijf gegaan en de heuvels zijn hersteld van wroet- en graafschade door zwijnen of honden. Omheiningen van alle grafheuvels zijn vaak kapot of verdwenen en zullen in 2026 met hulp van de gemeente worden hersteld. Harde werkers dus, die archeologiewachters van Apeldoorn! Ga zo door! | | | | |  | | | Levend Landschap Lunteren realiseert Spoortuin Een braakliggend stuk land van 20 x 80 m bij het station Lunteren heeft in 2025 een nieuwe bestemming gekregen. In dat jaar is gestart met de herinrichting en kreeg het de naam Spoortuin. Initiatiefneemster Ylvie Fros van de werkgroep Levend Landschap Lunteren: “Het perceel biedt een unieke kans om als projectgroep ons dorp een stukje mooier te maken én dorpsbewoners en toeristische bezoekers te laten ervaren dat duurzame voedselvoorziening en het vergroten van de biodiversiteit hand in hand kunnen gaan. Het terrein naast het station wordt een stuk aantrekkelijker; je loopt gewoon even de tuin in terwijl je wacht op de trein of bus. Het is ook fantastisch om te zien dat mensen hier enthousiast over zijn en eraan werken. We hebben goed gekeken naar wat hier past en wat waarde heeft voor vogels en insecten.“
Natuurlijk ontbreekt ook een aantal echte Lunterse fruitrassen niet, zoals de Notarisappel en de Lunterse Pippeling. Daar kunnen mensen straks van plukken. De tuin is in 2025 ingericht en de aanschaf van de beplanting is mogelijk gemaakt door een crowdfundingsactie.
Een enthousiaste groep vrijwilligers zet zich nu in voor het beheer van de tuin. Ook tijdens de Nationale Natuurwerkdagen in november 2025 is weer flink gewerkt. | | | | |  | | | Review webapp Veilig vrijwilligerswerk in het groen "In het najaar van 2025 zijn wij onder de naam A Rocha Voorthuizen een nieuwe vrijwillersgroep gestart. Hiermee zijn wij een lokale groep onder de paraplu van A Rocha Nederland. Onze vrijwilligersgroep wil graag zorgdragen voor natuur en biodiversiteit in onze directe omgeving. Op dit moment zijn we bezig met het verbeteren van de biodiversiteit op het Landgoed Groot Dennenlust en onderhouden we op het Landgoed Gerven een heideveld. Via SLG kunnen we voor onze werkzaamheden gereedschappen lenen en maken we dankbaar gebruik van de kennisbank.
Veiligheid en veilig werken is de basis voor een geslaagde vrijwilligersdag. Sinds kort kunnen we via SLG ook gebruikmaken van de webapp veiligvrijwilligerswerkinhetgroen.nl. Deze nieuwe webapp maakt de voorbereiding van een vrijwilligersdag een stuk makkelijker en kost je minder tijd. Kort gezegd: je vult de werklocatie in en geeft aan welke werkzaamheden je gaat uitvoeren. Op basis van deze gegevens wordt er een werkdagformulier samengesteld met de bijbehorende Laatste Minuut Risico Analyse (LMRA) en noodkaart. Heb je vaak werkdagen met dezelfde werkzaamheden, dan kun je eerder gemaakte werkdagen kopiëren en makkelijk aanpassen voor je nieuwe werkdag. Op de werkdag zelf kun je via je mobiel het werkdagformulier bekijken. Met één klik zit je in het laatste checkformulier en kun je overzichtelijk je risico’s afvinken.
Als coördinator van de werkdagen ben ik erg blij met deze nieuwe webapp en kan ik deze iedereen aanbevelen."
Wilco van den Hoorn, coördinator werkdagen A Rocha Voorthuizen | | | | |  | | | Aan de slag met schone poelen! Na een succesvolle pilot in Apeldoorn, Heumen en Berkelland met inventarisaties door vrijwilligers en de oprichting van twee poelenwerkgroepen, zetten RAVON (Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland) en SLG nu de stap naar heel Gelderland. In het project Poelen.nu werken wij samen met poeleigenaren en vrijwilligers aan goed onderhouden en schone poelen op het Gelderse platteland.
Website
RAVON en SLG leiden vrijwilligers op om poelen te beoordelen op achterstallig onderhoud en deze waarnemingen te delen via de interactieve en actuele poelenkaart op de website www.poelen.nu. Met deze data worden poeleigenaren ondersteund en ontvangen zij advies. Poeleigenaren vinden op de website informatie om hun poel goed te onderhouden en zelf aan de slag te gaan.
Webinars
SLG en RAVON organiseren in het voorjaar twee webinars voor potentiële vrijwilligers: Poelen.nu en Poelonderhoud. Vrijwilligers leren in de webinar Poelen.nu waarom poelen belangrijk zijn, over amfibieën en hun ecologie en maken kennis met de interactieve poelenkaart op Poelen.nu.
In de webinar Poelonderhoud komt het beheer en onderhoud van poelen aan de orde, inclusief het landbiotoop en het herkennen van achterstallig onderhoud. Poeleigenaren zijn natuurlijk ook welkom bij deze webinars.
De data van de webinars worden nog bekend gemaakt. | | | | | | | | | | Welke vogel hoor ik? Vogelwebapp Wil je ook weten welke vogel je ziet zitten of hoort zingen in je achtertuin, als je aan het werk bent, of tijdens je wandeling of fietstocht? Deze webapp kan je helpen!
Met MijnVogelvinder.nl van de Vogelbescherming kun je via een foto of via verschillende vragen ontdekken welke vogel je ziet. Daarnaast geeft de app informatie over de soorten die je hebt gezien of kunt zien en kun je geluiden afspelen om te ontdekken of dat de vogel is die je hebt gehoord. Mijn Vogelvinder raadpleegt ieder moment de database van waarneming.nl. Hiermee kun je ook je wensenlijst van vogels die je nog wilt spotten afwerken. Via de locatiekaart worden de waarnemingen van zeven dagen terug getoond.
Naar MijnVogelvinder.nl | | | |  | | | Internationale dag leifruit Elk jaar wordt op verschillende data de Wereld of Internationale Leifruitdag georganiseerd. Dat is een initiatief van het Gilde van Tuinbazen om het eeuwenoude ambacht van leifruit te vieren en te delen. In 2025 vond in Nederland de eerste editie plaats tijdens Open Monumentendag.
Dit jaar worden verschillende activiteiten georganiseerd, onder meer op zaterdag 7 maart en op zaterdag 12 september. In Gelderland kun je terecht bij Landgoed Middachten en Paleis Het Loo. Het doel is iedereen kennis te laten maken met de bijzondere techniek van het leiden en snoeien van fruitbomen langs muren en draden, een traditie die teruggaat tot de 17e eeuw en inmiddels ook in Nederland als immaterieel erfgoed wordt erkend. | | | | |  | | | Leestip: landgoedwerkgroep 't Hartelaer Nog geen jaar geleden richtte de gemeente Voorst samen met SLG landgoedwerkgroep 't Hartelaer op. Deze vrijwilligersgroep heeft sinds die tijd al veel bereikt. 'Landgoed ‘t Hartelaer wordt een Groene Parel', kopte huis-aan-huiskrant Voorster Nieuws begin dit jaar. Het eeuwenoude landgoed is ruim 100 hectare groot met bossen, lanen en landbouwgronden. Tegenwoordig omvat het onder meer een rijksbeschermde buitenplaats met een hallehuisboerderij uit 1626 en een landhuis uit 1853. In deze groene parel ten westen van Twello kun je ook fantastisch wandelen! | | | | |  | | | Instructie veilig werken met de accusnoeischaar Hoewel we in ons assortiment geen accusnoeischaar hebben, zien we dat steeds meer vrijwilligersgroepen gebruikmaken van dit type gereedschap. De accusnoeischaar is prettig in gebruik. Je kunt er lekker vlot mee knippen, bent daardoor een stuk efficiënter en voor wie wat kracht in de handen mist, is het echt een uitkomst. Ieder voordeel heeft echter ook een nadeel. De accusnoeischaar is snel, krachtig en kent geen genade. Je zult daarom altijd geconcentreerd moeten werken om te voorkomen dat je je bezeert, dan wel de vingers eraf knipt. Het werken met een accusnoeischaar brengt dus risico’s met zich mee. Daarom hebben we een korte veiligheidsinstructie gemaakt voor alle vrijwilligers die met de accusnoeischaar werken. | | | | | | | | | | Hoogstamboomgaard als rouwtuin BinnensteBuiten Geregeld komen hoogstambrigades in het nieuws. Meestal gaat het dan om een nieuw op te richten brigade of voor het werven van nieuwe deelnemers. Maar nog niet zolang geleden zagen we Nicolien van de Hoogstambrigde Culemborg in het tv-programma BinnensteBuiten.
Daarin vertelt ze over haar boomgaard die niet alleen fruit, stroop, sap en cider produceert, maar ook troost.
Bekijk de uitzending hier terug | | | |  | | | Landschapsknokker 2025 naar Marten Muller Marten Muller uit Wezep is zaterdag 13 december uitgeroepen tot Landschapsknokker 2025. Deze titel wordt jaarlijks toegekend aan een vrijwilliger die zich al langere tijd bijzonder inzet voor het landschap. Dit jaar krijgt de secretaris van Milieu- en Natuurvereniging Groentje de prijs, bestaande uit een bronzen beeldje, een oorkonde en een bedrag van € 1.000 te besteden aan het landschap. De Aanmoedigingsprijs werd later die dag in Giesbeek uitgereikt aan de Klompenpadwerkgroep Giesepad/Giesepad KIDS. | | | | | | | | | | Wintersnoei hoogstamfruit en kraamzorg fruitbomen Webinars Heb je onze kennisbank al eens bezocht? Daar vind je heel veel informatie, waaronder webinars die je terug kunt kijken. Bijvoorbeeld Wintersnoei hoogstamfruit en Kraamzorg fruitbomen, waarvan nu de meest actuele edities te vinden zijn op onze website. De moeite waard om eens terug te kijken!
Naar de webinars | | | |  | | | Nieuws uit het gereedschapsdepot: kijkje in de keuken Het gereedschapsdepot is altijd in ontwikkeling. Zo hebben jullie in de vorige nieuwsmail kunnen lezen dat we onze zolderverdieping hebben uitgebreid en dat we dit jaar aan de slag gaan met een nieuw uitleensysteem. In alles wat we doen, proberen we de juiste keuzes te maken. Onze collega-organisaties elders in het land vormen daarbij een waardevolle inspiratiebron. Daarom organiseert LandschappenNL ieder jaar een depotbeheerdersdag. Deze dag biedt ons een interessant kijkje in andermans keuken en levert vaak weer nieuwe inspiratie op. De foto is van een bezoek aan onze collega’s in Zuid-Holland tijdens de depotbeheerdersdag 2024. Dit jaar mag Gelderland gastheer zijn en hopen we een inspiratie te zijn voor andere depots in het land. Op die manier werken we ook op landelijk niveau samen aan het faciliteren van vrijwilligers in het land(schap).
Tot slot kan ik alvast mededelen dat we sinds kort een nieuwe depotvrijwilliger in ons midden hebben. Zijn naam is Frank Kramer en hij is lid van de Hoogstambrigade Ede. In de volgende nieuwsmail zal hij zich aan jullie voorstellen. Welkom Frank! | | | | | |
