| | Bericht van Jolanda Wat gebeurt er toch veel in het groene vrijwilligersland. In de aanloop naar de vrijwilligersnieuwsmail denk ik elke keer: hebben we wel genoeg onderwerpen voor een interessante nieuwsmail? Maar iedere keer blijkt dat we zelfs artikelen moeten schrappen, zoveel willen we met jullie delen. Omdat dit van belang is voor jullie zeer diverse vrijwilligerswerkzaamheden in het landschap en voor de biodiversiteit. Althans, dat vinden wij. Een mix van leuk om te weten en belangrijk om te weten. Wat vinden jullie? Missen jullie onderwerpen, wat komt te veel of te weinig aan bod? Reageren kan via ondersteuning@slgelderland.nl. Bedankt.
Fijne zomer! | |  | | | Lintjes voor Gelderse landschapsvrijwilligers Tijdens de jaarlijkse lintjesregen op 25 april ontvingen diverse landschapsvrijwilligers een koninklijke onderscheiding. Zij werden benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau.
Wij feliciteren Wim Weenk, Jan Menting, Willem Wolters, Ivo Smit, Gerrit Evert Straatman, Bonnie Verhagen, Fred van Zon en Cok van Rijnsbergen.
Ontbreekt er een naam? Laat het ons weten! | | | | |  | | | Gouden jubileum Natuurwacht Bommelerwaard en Vereniging Vrijwillig Landschapsbeheer Beuningen Twee jubilerende groepen laten mooi zien dat burgers in de jaren zeventig van de vorige eeuw groeiende belangstelling voor natuur en milieu kregen. We kunnen ze feliciteren met hun gouden jubileum, ofwel: ze werden beide opgericht in 1975!
Natuurwacht Bommelerwaard, vijftig jaar geleden gestart als landschapsbeheergroep, inmiddels uitgegroeid tot een actieve natuurgroep met tien werkgroepen. Het jubileum werd in april gevierd met een drukbezochte bijeenkomst. Op de foto Harry Kolman, voorzitter en coördinator van Werkgroep Steenuilen (l) en Ton van Balken, oprichter en nog steeds (!) coördinator Werkgroep Landschapsbeheer.
Vereniging Vrijwillig Landschapsbeheer Beuningen is al vijftig jaar met diverse groepen actief met landschapsbeheer. Inmiddels zijn ook vrijwilligers op de werf aan het werk met houtverwerking (haardhout, picknicktafels, nestkasten) en hooiverkoop. Met onder meer een lezingencyclus rond het thema Een groener en biodiverser Beuningen wordt het gouden jubileum gevierd. | | | | | | | | | | Webapp Veilig vrijwilligerswerk in het groen Promofilmpje “Tjakka!” Coördinator Lieke laat in een promofilmpje zien hoe handig de webapp Veilig vrijwilligerswerk in het groen is. Met het ingevulde digitale werkdagformulier kan de groep goed voorbereid aan de slag. De juiste VRIE’s en ook de noodkaart staan daarin opgenomen, alles bij elkaar op de telefoon. En je voldoet gelijk aan de Arbospelregels.
Gebruikt jouw groep deze webapp al? Elke coördinator zou moeten kunnen inloggen op de website veiligvrijwilligerswerkinhetgroen.nl, desnoods via ‘wachtwoord vergeten’. Geen account? Vraag het hier aan.
Website Veilig vrijwilligerswerk in het groen | | | |  | | | Mooie resultaten Levend Landschap Megchelen Onze collega Erik van Eek heeft de begeleiding van het project Levend Landschap Megchelen onlangs afgerond. Hij kijkt terug op een lange begeleidingsperiode die al voor corona werd opgestart. Een periode waarin een flink aantal mooie projectideeën tot uitvoering is gebracht door een groep enthousiaste en betrokken trekkers uit de Megchelse samenleving.
Deze trouwe groep hanteert de uitvoeringsagenda nog steeds als handvat. Ook zijn er in de loop van de tijd nieuwe onderwerpen toegevoegd. Levend Landschap biedt een zeer concrete invulling van bewonersparticipatie. De gemeente Oude IJsselstreek heeft betrokkenheid van bewoners hoog in het vaandel staan.
Ook in de komende periode zullen de trekkers van Levend Landschap Megchelen ongetwijfeld met samenwerkingsverzoeken komen aan het adres van de gemeente om, passend binnen het (landschaps)beleid, uitvoering te geven aan projectideeën op het gebied van landschapsversterking, cultuurhistorie en biodiversiteit. Wordt ongetwijfeld vervolgd.
In het kader van Levend Landschap zijn palen met qr-codes aangebracht (foto). Deze bieden informatie over de historie van Megchelen. | | | | |  | | | Groene Bondgenoten - Het belang van Basiskwaliteit Natuur Basiskwaliteit Natuur staat voor het minimale niveau dat onze omgeving nodig heeft om gezond te blijven voor zowel mens als natuur. Dit betekent dat een bepaalde hoeveelheid en soorten planten en dieren aanwezig moeten zijn in een gebied, maar ook een bepaalde hoeveelheid landschapselementen (wellicht zegt het begrip 10% groenblauwe dooradering je iets).
Helaas voldoet veel van het landelijke en stedelijke gebied in Nederland hier momenteel niet aan en juist daar is meer biodiversiteit dringend nodig. Een belangrijk onderwerp; Basiskwaliteit Natuur was dit jaar niet voor niks het thema van de SLG-coördinatorenbijeenkomst (zie verderop). Groene Bondgenoten biedt hierover een gevarieerde toolbox aan met inspiratie, kennis en hulpmiddelen.
In september organiseren de Gelderse Groene Bondgenoten op drie plekken een inspirerende bijeenkomst, meer info volgt. Tip: je kunt nu al de e-learning Basiskwaliteit Natuur volgen als je meer wilt weten. Dat is een mooie opstart. Met deze e-learning maak je in 40 minuten kennis met wat Basiskwaliteit Natuur is, waarom het belangrijk is en hoe jij je ervoor kunt inzetten.
Deze online cursus zit vol interessante weetjes, filmpjes, leestips en quizvragen om je kennis te testen. Met de handvatten uit de cursus kun je meteen aan de slag voor meer Basiskwaliteit Natuur in jouw leefomgeving. | | | | | | | | | | SoortenKijker Natuurapp Ken je de webapp SoortenKijker al? Hiervoor hoef je geen app te downloaden, je opent 'm gewoon in je internetbrowser. De webapp is ontwikkeld door Groene Bondgenoten en Waarneming.nl en maakt gebruik van data uit Waarneming.nl en de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). SoortenKijker geeft een actuele indicatie van de Basiskwaliteit Natuur over de gekozen locatie, specifiek op het onderdeel plant- en diersoorten. Het handige van de webapp is dat je kunt zien welke soorten in een bepaald gebied zouden moeten voorkomen en welke door vrijwilligers zijn geteld.
De informatie uit de SoortenKijker is het startpunt om met elkaar in gesprek te gaan over de gezondheid van je leefomgeving en om in actie te komen om de biodiversiteit in je eigen omgeving – júist buiten natuurgebieden -– te herstellen. Interessant voor bijvoorbeeld vrijwilligers(groepen) of mensen die al actief zijn in de natuur. Maar ook andere geïnteresseerden zullen dit interessant vinden en, na gebruik van de webapp, wellicht actief willen worden, Ontdek hier hoe de SoortenKijker werkt.
Naar de SoortenKijker | | | |  | | | Netwerk Landschapsmonitoring – iets voor jou? Houtwallen, struweelhagen, knotbomen, lanen, boomgaarden, poelen en bosjes: je vindt ze door heel Gelderland. Deze landschapselementen, van klein tot groot, geven karakter en kleur aan ons landschap. Ze herbergen het verhaal van onze cultuurhistorie en zitten barstensvol leven. Ze vormen een waardevol leefgebied voor vogels, insecten en kleine zoogdieren en zijn een onderdeel van de Basiskwaliteit Natuur.
Deze elementen staan al langere tijd behoorlijk onder druk, omdat ze hun vroegere gebruiksfuncties veelal zijn verloren. Daardoor ontstaat er achterstallig onderhoud, raken ze in verval en verliezen ze hun vitaliteit. Ook worden landschapselementen nog steeds ‘opgeruimd’.
Om deze waardevolle elementen te behouden, te beschermen, te herstellen en terug te brengen, is het belangrijk om goed in beeld te brengen wat er nog is. Daar hebben we jouw hulp bij nodig! Het Netwerk Landschapsmonitoring willen we graag uitbreiden, zodat we overal in Gelderland vrijwilligers hebben om landschapselementen te inventariseren. Iets voor jou? | | | | |  | | | Vissenbos in Apeldoorn Op vrijdag 14 maart hebben enthousiaste vrijwilligers onder begeleiding van SLG en RAVON een vissenbos aangelegd in Park Zuidbroek in Apeldoorn. Een vissenbos bestaat uit een ril van takken onder water en creëert een waardevol leefgebied voor vissen en andere waterdieren. Vissen kunnen hier veilig schuilen en hun eitjes afzetten. Zo creëren we biodiversiteit onder water. Studenten van Yuverta hebben voor deze pilot het ontwerp gemaakt en hielpen ook een handje. Het was een geslaagde dag met veel media-aandacht. | | | | |  | | | Hoe maak ik een takkenril, hooiruiter of broeihoop? Altijd al willen weten hoe je een takkenril, hooiruiter, broeihoop of rommelhoekje maakt? Of wil je meer weten over kruidenrijk grasland en de verschillende maaimethodes? Ga dan snel naar de kennisbank, want daar staan drie nieuwe infobladen, boordevol praktische tips voor ecologisch beheer.
Takkenril en hooiruiter Een takkenril is een mooie manier om snoeiafval te hergebruiken, meestal aan te leggen in de winter. Een hooiruiter maak je in het maaiseizoen van maaisel – ideaal voor insecten en kleine dieren.
Broeihoop en rommelhoek Een broeihoop (voor ringslang) leg je het liefst vóór eind april aan, maar het kan nu in mei ook nog. Rommelhoekjes met dakpannen, stenen of bladeren bieden waardevolle schuilplekken voor allerlei dieren, zeker in de winter.
Kruidenrijk grasland Start je met maaibeheer? Dan is dit informatieblad een aanrader. Je leest er alles over verschillende maaimethodes, met een handig schema waarin staat hoe vaak en wanneer je moet maaien, afhankelijk van je situatie. | | | | | | | Jouw foto op Instagram? Doe mee! Misschien heb je het al gezien, maar we zijn sinds kort ook te vinden op Instagram! Hier delen we tips en foto’s van het prachtige cultuurlandschap in Gelderland, onze geweldige vrijwilligers, leuke projecten en de natuur die we samen beschermen en versterken.
Doe mee! We nodigen je uit om jouw mooiste foto’s van het Gelderse landschap of van je vrijwilligersgroep met ons te delen (vraag je collegavrijwilligers wel even om toestemming). Wat is jouw favoriete landschap in Gelderland? Waar werk jij het liefst in de natuur? Heb je een leuke vogel, vlinder of ander insect waargenomen?
Tag ons met #SLGelderland of stuur je foto in via een privébericht op Instagram.
Volg ons op Instagram | | |  | | | 25ste editie Nationale Natuurwerkdagen Vrijdag 31 oktober en zaterdag 1 november staat heel groen Nederland in het teken van de Nationale Natuurwerkdagen. De uitnodiging om met de vrijwilligersgroep mee te doen komt nog, maar zet de data vast in de agenda.
Nieuw: wil je als kluslocatie eens een andere, specifieke doelgroep bereiken? Bijvoorbeeld familie en vrienden van bestaande vrijwilligers, bedrijven/werknemers of nieuwe Nederlanders? Mail dan uiterlijk half juni naar ondersteuning@slgelderland.nl, want SLG heeft tijdelijk extra ruimte om je daarbij te ondersteunen. | | | | | | | Teek, eikenprocessierups en ander gespuis Lekker buiten bezig geweest en ja hoor: daar kruipt een teek over je broek. Of erger: hij heeft zich al vastgezogen in jouw vel. Wees alert op teken en voorkom dat je de ziekte van Lyme oploopt. Hoe? Bekijk de tips in onze kennisbank.
Het gratis e-learningplatform Leer Je Groen heeft een module Ziekten en allergieën na beten of steken. In een half uurtje weet je niet alleen meer van teken en Lyme, maar ook van bijvoorbeeld eikenprocessierups en de ziekte van Weil. Aanrader!
| | |  | | | Nieuw in gereedschapsdepot: de takkenversnipperaar Sinds kort hebben we in het gereedschapsdepot de beschikking over een takkenhakselaar/versnipperaar. Daar waar het maken van een takkenril niet mogelijk is, kan de versnipperaar uitkomst bieden. Deze machine kan vers snoeihout tot een diameter van 7 à 8 cm verwerken, afhankelijk van de houtsoort. De machine is mobiel, wordt geleverd op een aanhanger en met de nodige persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) en kan redelijk eenvoudig naar het snoeihout worden gereden. Dat is eenvoudiger dan het snoeihout naar een hakselaar slepen.
De houtsnippers kun je gebruiken voor het aanleggen van wandelpaden, het bedekken van boomspiegels, maar ze zijn ook bruikbaar bij het maken van een broeihoop. De versnipperaar kun je reserveren via onze website. | | | | | | | VRIE uitgelicht: Werken op en langs het water In deze rubriek gaan we in elke nieuwsbrief in op risico’s en te nemen maatregelen van veel voorkomende werkzaamheden.
VRIE staat voor: Vrijwilligers Risico Inventarisatie en Evaluatie.
Dit keer behandelen we de VRIE 52 Werken op en langs het water
| | | | | Veilig genieten van het samen werken aan poelenkwaliteit. Dat is het motto van de poelenbrigade Epe-Heerde. De elf enthousiaste leden beschikken samen over veel kundigheid en ervaring. Aan de werkochtenden op elkaars erven nemen meestal zes tot negen leden deel.
"Vanaf de oprichting zijn we een taakverdeling overeengekomen: een coördinator, een verantwoordelijke voor gereedschap, iemand voor communicatie en iemand voor arbo/veiligheid. Deze laatste rol rouleert, voor het vergroten van ieders kennis over, en het actief betrekken van alle brigadeleden bij veilig werken.
Voorafgaand aan een werkochtend vult de coördinator het werkdagvoorbereidingsformulier in (we gebruiken de webapp), maakt de verdeling van taken/verantwoordelijkheden, stemt die af, checkt de beschikbaarheid van persoonlijk beschermingsmaterialen voor veilig werken, en beoordeelt of er speciale aandachtspunten zijn voor de veiligheid. We beginnen de werkdag met het doornemen van het werk, de aandachtspunten van het terrein en de aspecten voor het veilig werken.
We zijn bijzonder blij met de actieve stimulering door SLG voor veilig werken en materialen en de trainingen die ze er voor beschikbaar stellen. Zo zijn veldhulpverlening, bosmaaien en werken met de zeis zijn door leden van onze groep gevolgd."
Marcel Paques en Willemien Paques, coördinatie en communicatie | |  | | | Geslaagde jaarlijkse coördinatorendag SLG Ontmoeting en kennisuitwisseling stonden op zaterdag 5 april centraal tijdens de jaarlijkse coördinatorenbijeenkomst van SLG in zalencentrum De Bongerd in Heteren. Na ontvangst met een kopje koffie of thee heette directeur-bestuurder Arjan Vriend de vrijwilligerscoördinatoren welkom, waarna hij met ze terugblikte op het afgelopen jaar.
Basiskwaliteit Natuur
Vervolgens vertelde Frank Veldhuizen (Groene Bondgenoten/ Vogelbescherming) over de Groene Bondgenoten en hoe vrijwilligers bij kunnen dragen aan het in kaart brengen van de Basiskwaliteit Natuur. Na een korte pauze sprak Femke Wolthaus (SLG) - aansluitend op de Basiskwaliteit Natuur - over de landschapsmonitoring als onderdeel van het Meetnet Kleine Landschapselementen.
Vrijwilligersondersteuning
Pim Scheerder (Cultuurfonds Gelderland) vertelde over de Natuurprijs van het fonds én over de mogelijkheden om een financiële bijdrage aan te vragen. Jolanda Ritter (coördinator vrijwilligerswerk SLG) eindigde met enkele korte berichten over de vrijwilligersondersteuning.
Gereedschapsuitleg
Als afsluiting was er een gezellige lunch met lekkere soepen en broodjes. Na afloop konden de coördinatoren nog terecht bij Ruud Borkes (SLG; foto) voor gereedschapsuitleg en bij zijn collega Chino Derksen voor hulp met het Mijn SLGelderland-account en de groepspagina op de website. Al met al was het een zeer geslaagde ochtend! | | | | | | | Maak kans op de Cultuurfonds Gelderland Natuurprijs! Het Cultuurfonds maakt het dit jaar ook weer mogelijk om iemand te nomineren voor de Cultuurfonds Gelderland Natuurprijs! Ken jij een persoon of organisatie die een bijzondere bijdrage levert aan de Gelderse natuur? Misschien hebben jullie zelf wel een goed initiatief? Nomineer jezelf of een ander via Cultuurfonds Gelderland Prijzen – het Cultuurfonds! Dit kan t/m 31 oktober. De winnaar wordt gekozen door een jury. PS: nomineren is makkelijker dan je denkt, gewoon doen…
| | |  | | | Oproep jaarlijkse keuring ladders Alle vrijwilligersgroepen die via SLG een ladder in bruikleen hebben, zijn verplicht deze jaarlijks (door SLG) te laten keuren. Is de ladder langer dan een jaar geleden voor het laatst gekeurd, dan dient deze eerst gekeurd te worden vóórdat deze weer gebruikt mag worden.
De depotbeheerders (Ruud en Robbert-Jan) zijn beiden opgeleid en bevoegd de ladders te keuren. Zij houden een registratie bij van alle ladders. Daaruit blijkt dat een groot deel van de ladders langer dan een jaar geleden voor het laatst is gekeurd. Vandaar de dringende oproep je ladder(s) te controleren en op tijd te laten keuren!
Voor het maken van een afspraak kun je mailen met gereedschap@slgelderland.nl. Wil je de ladders (en overige gereedschappen waarvan de uitleentermijn verstreken is) ruilen, dan volstaat een nieuwe reservering via onze website. | | | | |  | | | Afgekeurde ladders De afgelopen jaren zien we een toename van het aantal ladders dat afgekeurd moet worden. Veelal om schades die op het eerste gezicht niet eens zichtbaar zijn. In veel gevallen gaat het om een kromme ladderboom of een knik of deuk in een sport. Deze schades ontstaan vaak wanneer er een dikke tak op valt. Vandaar de oproep verstandig en met zorg om te gaan met dit kostbare gereedschap. Voorkom dat er dikke takken op de ladder terecht kunnen komen. Ook zien we regelmatig ladders met kettingzaagschade. Een kleine zaagsnede van 1 cm in de aluminium ladderboom is al voldoende om de ladder af te moeten keuren. Zonde!
Weet dat het volgens de Arbowet niet is toegestaan te werken met een kettingzaag op de ladder! De ladder is slechts een hulpmiddel om in de boom te klimmen en is geen werkplek. | | | | | | | Aziatische hoornaar Je kunt ze weer zien vliegen, die invasieve Aziatische ‘killerwespen’. Tot en met juni gaat het zeer waarschijnlijk om koninginnen en die zijn zinvol om te weg te vangen (voorkom voorplanting!). Melden bij Waarneming.nl en doodmaken in de vriezer is dan het advies. Maar alleen als je zeker weet dat je de Aziatische hoornaar hebt, want de Europese doet geen vlieg kwaad. Figuurlijk dan.
Meer weten? Kijk de webinar van vorig jaar terug, na afloop ben je helemaal op de hoogte.
| | |  | | | Nieuws uit het gereedschapsdepot: meer ruimte Zoals in de vorige nieuwsbrief al is aangekondigd, krijgt het gereedschapsdepot er flink wat ruimte bij. Geen overbodige luxe gezien de toenemende hoeveelheid gereedschappen. Door het vergroten van de zolder hebben we inmiddels ruim 25 vierkante meter vloeroppervlak erbij gekregen! Tijdens de werkzaamheden hebben we ook nog even de trap 180 graden gedraaid. Hierdoor hebben we onder de trap een extra werkbank weten te realiseren. Daarmee hebben de depotvrijwilligers allemaal een eigen werkplek, wel zo fijn.
De aanpassingen in het depot leiden tot een verschuiving van veel gereedschappen. Alles wordt opnieuw ingedeeld. De komende maanden zijn de depotvrijwilligers nog volop bezig om alles een nieuwe plek te geven. We verwachten na de zomervakantie alles weer op orde hebben. | | | | | | | Vraag van Hoogstambrigade Barneveld Heeft jouw groep een eigen website? Betaal je daarvoor (veel) hostingskosten? Hoogstambrigade Barneveld zoekt contact om van elkaar te leren en tips uit te wisselen. Reactie graag via hun groepspagina.
| | | |
