Nieuwsbrief vrijwilligers 2025-1

Een nieuwe lente en een nieuw geluid

Ik hoor jullie denken: lente?! Het is februari hoor, niet mei! Weet ik, maar ik heb er zo’n zin in. De sneeuwklokjes en krokussen staan te popelen om te openen, begin februari hoorde ik de eerste merel al voorzichtig zangoefeningen doen en bij ons kantoor roffelt de grote bonte specht er lustig op los. Laat de lente maar komen!

Wat het nieuwe geluid betreft: vanaf deze editie hebben we drie vrijwilligersnieuwsmails samengevoegd. Ingegeven door de bezuinigingen zijn er geen aparte versies meer voor:

• Landgoed- en buitenplaatswerkgroepen;
• Levend Landschapwerkgroepen;
• Landschapsbeheer-, biodiversiteits-, boerderij- en landschapsmonitoringwerkgroepen.

Voor al deze werkgroepen is er nu één vrijwilligersnieuwsmail: Werkgroepen in het landschap. Als je na het lezen denkt: ik wil graag meer over onze groep vertellen of we hebben met onze groep een suggestie, laat het ons weten. Dan kunnen we er wellicht aandacht aan besteden in een volgende nieuwsmail. Groepsjubilea horen we ook graag, zodat we de groep in het zonnetje kunnen zetten, ongeacht het seizoen!  Mail het naar ondersteuning@slgelderland.nl.

Zet ‘m vast in de agenda: zaterdag 5 april – coördinatorenbijeenkomst.

Uitnodiging volgt!

De provincie heeft de voorgenomen bezuinigingen op de vrijwilligersondersteuning van SLG doorgevoerd. Wel wordt er een tussenjaar ingebouwd, waardoor de bezuinigingen in 2025 20 procent bedragen en in 2026 40 procent. Dat zijn bezuinigingen die pijn gaan doen.

We hebben de bezuinigingen opgevangen door vorig jaar al extra gereedschappen en materialen aan te schaffen, zodat we in 2025 daar minder geld aan kwijt zijn. Verder zullen we minder cursussen en webinars aanbieden in 2025. Omdat de provincie de monitoring en de evaluatie van het patrijzenbeheer bij de agrarische collectieven heeft neergelegd, zullen we deze taak niet langer uitvoeren. Dat is in zekere zin een geluk bij een ongeluk, want daardoor hoeven we minder te bezuinigen op de overige vrijwilligersondersteuning dan eerst gedacht.

Al met al zal de pijn in 2025 daarom nog wel meevallen voor de meeste vrijwilligersgroepen. In 2026 zal dat meer voelbaar worden. Voor de komende jaren kunnen we overigens wel rekenen op een provinciale projectsubsidie om door het jaar heen vele natuurwerkdagen voor junioren te organiseren (zie hieronder). Interesse hiervoor kunnen jullie kenbaar maken bij Jolanda Ritter, coördinator vrijwilligerswerk.

We doen wat we kunnen om jullie zo goed mogelijk te blijven ondersteunen. Ik wens jullie veel plezier en resultaat toe met jullie vrijwilligersinzet in het landschap!

Arjan Vriend, directeur-bestuurder

Landschapsbeschermers van de toekomst, dat zijn de jongeren van nu. Dus geef ze een mooie natuurervaring, laat ze herinneringen maken en wie weet verwelkom je ze over enkele decennia bij de beheergroep. Natuur en landschap beheren is vooruitzien!

Vanuit een provinciaal project gaan we de komende drie jaar jaarlijks op vijftien locaties een natuurwerkactiviteit aanbieden in het kader van Natuurwerkdag Junior. Bedoeld voor jeugdige deelnemers tussen de 8 en 18 jaar, tussen augustus en maart.

Dus heb je een grote plantactie, kan je hulp gebruiken bij heidebeheer of hooien en muizenruiters maken? Dan is samenwerking vanuit Natuurwerkdag Junior wellicht een idee. SLG helpt en denkt graag met je mee!

Afgelopen november was het vijftig jaar geleden dat in Culemborg een knotgroep z’n eerste wilgentakken afzaagde. Dat leidde vervolgens tot de oprichting van de Natuur- en Vogelwacht Culemborg in 1975. Twee keer feest dus in Culemborg! De knotters werden op 23 november blij verrast met doedelzakmuziek en taart. Sommige knotters zijn al vanaf het begin actief! NVWC bestaat in maart vijftig jaar en viert dat later dit jaar.

Tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst voor vrijwilligers van Landschap Vierakker zondag 26 januari is teruggekeken op een actief en succesvol jaar 2024. Een greep uit de behaalde resultaten:

• inzaaien van vierduizend vierkante meter met insectenvriendelijke bloemen;
• lezingen over vleermuizen en stinzenplanten;
• organisatie van meerdere wandelingen;
• planten van 5.000 bollen.

De nieuwjaarsbijeenkomst was ook het startsein voor de nieuwe website en de presentatie van het nieuwe logo: een stilistisch beeldmerk van vier akkers in de kenmerkende kleuren groen van de Achterhoekse vlag.

Wat hebben de klussen padden overzetten en knotten langs het fietspad gemeen? Beide werkzaamheden gebeuren langs de weg. Terwijl het verkeer voortraast, zijn de vrijwilligers ter plekke druk aan het werk voor de goede zaak. Is de groep goed voorbereid op deze werkomstandigheden, zijn alle persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s; welke?) aanwezig en op orde? Bebakening en bebording ook? Hoe was het ook alweer? Je leest over de gevaren, risico’s en maatregelen in de VRIE Werken langs de weg. Pak ‘m erbij als je de werkdag voorbereidt!

Help mee om Gelderland nóg groener te maken! Dankzij de steun van de provincie Gelderland starten we een bijzonder project: de aanplant van 200.000 bomen en struiken. Hiermee versterken we niet alleen de biodiversiteit, maar ook het unieke karakter van het Gelderse landschap.

Boeren, burgers en buitenlui worden uitgenodigd om hun erf of perceel te verrijken met inheemse beplanting, zoals knotwilgen, elzenrijen, struweelhagen en hoogstambomen. Deze landschapselementen dragen bij aan de cultuurhistorische waarde én de natuurkwaliteit van het buitengebied. Of je nu een groot of klein perceel hebt, jouw inzet kan een verschil maken!

Meedoen is eenvoudig en laagdrempelig. Meld je nu aan en ontdek hoe jij kunt bijdragen aan een mooier en natuurlijker Gelderland:

• je ontvangt een landschapsplan met een ontwerp, beplantingslijst en aanplantinstructies;
• je ontvangt de beplanting in de winter van 2025/2026,
• je betaalt een eigen bijdrage voor de beplanting (de hoogte ervan is nu nog niet bekend).

Interesse of ken je iemand die interesse heeft?

Dank aan de coördinatoren voor de ingestuurde werkresultaten van 2024, jullie jaarlijkse tegenprestatie voor de SLG-ondersteuning van het groene vrijwilligerswerk. De totaalcijfers komen in het SLG Jaarbericht 2024. Naast cijfers zijn ook bijzonderheden genoemd, de mooiste wil ik hier met jullie delen.

• Veel bijzondere dierenmomenten, zoals de buizerd die kwam foerageren en voor ogen van de poelenbrigade Epe enkele kikkers ving. Diverse steenuilenwerkgroepen noemen de verwondering van toekijkende kinderen bij het ringen van de uilskuikens. En: een muizennest in een uilenkast: in het hol van de leeuw! - Steenuilenwerkgroep Bommelerwaard (foto: Wim Weenink)
• Categorie ‘Koek en zopie’ is ook vaak als hoogtepunt genoemd: kerstborrels, soep, barbecues. Maar ook “samen koffie drinken in de kou” - IVN Venel Zutphen/Warnsveld
• In het kader van de gemeentelijke Klimaatweek zijn wilgenstaken verspreid onder particulieren - Knotgroep Hattem
• Door het natte jaar kon de watermolen weer op waterkracht draaien - Landgoedwerkgroep Quadenoord
• Foto van bijenoase werkgroep staat op de voorpagina van het biodiversiteitsplan Gemeente Wageningen - Werkgroep Biodiversiteit Wageningen
• Het enthousiasme van de groepsleden is ook veel genoemd, soms gevolgd door “maar nieuwe leden zijn hard nodig”. Tip: SLG kan hierbij helpen, zie de tips werven van nieuwe vrijwilligers op onze website.

Naar aanleiding van de komende bezuinigingen stonden in het werkresultatenformulier 2024 ook vragen over de ondersteuning van SLG aan jullie: de vrijwilligerswerkgroepen. Dank voor alle reacties, die gaan ons helpen met keuzes maken. We komen hier later op terug.

Het Stimuleringsfonds Groene Bondgenoten is letterlijk een fonds ter stimulering van samenwerking tussen vrijwilligersgroepen en ter (financiële) ondersteuning van een betere kwaliteit van de groene leefomgeving. Bijvoorbeeld:

• training op maat, op locatie voor leden van verschillende vrijwilligersgroepen;
• activiteiten ter versterking of uitbreiding van samenwerking tussen groene groepen;
• opzetten van monitoring in eigen werkgebied t.b.v. basiskwaliteit natuur.

Vanaf 1 maart a.s. is het weer mogelijk om een aanvraag te doen. Zie www.groenebondgenoten.nl.

Nieuw: Jeugdfonds

Ter ondersteuning van jongeren tussen 12 en 30 jaar die actief willen bijdragen aan de verbetering van hun eigen leefomgeving is er sinds een paar maanden het Jeugdfonds van Groene Bondgenoten. Voor advies of financiële bijdrage om een goed groen idee realiteit te maken. Denk bijvoorbeeld aan:

• herstel of behoud van biodiversiteit in je leefomgeving;
• betrekken en enthousiast maken van jongeren bij natuur in jouw omgeving;
• ontmoeten en samenwerken.

Samen bouwen aan een groenere toekomst! Lees hier over de mogelijkheden, spelregels en het aanvraagformulier.

Voorjaar 2024 heeft de Stichting IJsselboomgaarden de Wegwijzer biodiversiteit in de hoogstamboomgaard uitgebracht voor boomgaardeigenaren. De wegwijzer is geschreven in opdracht van de gemeente Voorst.

In deze wegwijzer lezen boomgaardeigenaren met welke maatregelen (inrichting en beheer) ze meer verschillende planten en dieren in hun boomgaard krijgen. Insecten en vogels komen op hoogstamfruitbomen af. Daarnaast zijn er ook mogelijkheden om over een langere periode bloeiende kruiden, struiken en bomen in de boomgaard te houden die insecten, vogels en andere dieren aantrekken.

Bestellen

Boomgaardeigenaren in de gemeente Voorst ontvangen op verzoek een exemplaar van deze wegwijzer. Voor boomgaardeigenaren buiten de gemeente Voorst is het mogelijk om een wegwijzer aan te schaffen door het ‘contactformulier’ op www.IJsselboomgaarden.nl in te vullen. Kosten zijn € 10,- plus € 5,- verzendkosten.

De Stichting IJsselboomgaarden verzorgt boomgaardadviezen, organiseert een jaarlijkse snoeicursus en voert projecten over fruitbomen en hoogstamboomgaarden in de IJsselstreek.

John Heemskerk uit Beuningen is zaterdag 7 december op de Dag van de Vrijwilliger uitgeroepen tot Landschapsknokker 2024. Deze titel wordt jaarlijks toegekend aan een vrijwilliger die zich al langere tijd bijzonder inzet voor het landschap.

Dit jaar kreeg de coördinator van de zaterdagploeg van Vrijwillig Landschapsbeheer Beuningen (VLB) de prijs, bestaande uit een bronzen beeldje, een oorkonde en een geldbedrag van € 500 te besteden aan het landschap. In de werkschuur in Beuningen ontving hij de Landschapsknokker uit handen van directeur-bestuurder Arjan Vriend van Stichting Landschapsbeheer Gelderland (SLG). De wethouder van Beuningen was ook aanwezig en sprak zijn waardering uit voor John en de vrijwilligers van VLB.

De Aanmoedigingsprijs werd later die dag in Velp uitgereikt aan Arjan Vennema, coördinator van boerderijwerkgroep De Elzenhof.

Dat het gereedschapsdepot uit zijn jasje begint te groeien, is inmiddels wel bekend. Ieder jaar nemen het aantal vrijwilligers en daarmee ook de gereedschappen in het depot toe. Om alle nieuwe gereedschappen een plek in ons depot te kunnen bieden gaan we binnenkort de zolderverdieping vergroten. Een welkome uitbreiding zodat we de komende jaren weer voorruit kunnen.

De gereedschappen nemen niet alleen in aantal, maar ook qua assortiment toe. Op onze website kun je sinds kort zien welke gereedschappen nieuw zijn.

19 februari - opening Woudhuizerpad KIDS
25 februari - webinar De landschappen van Gelderland
5 maart - webinar Kraamzorg (fruit)bomen
14-15 maart – NLdoet
20 maart - webinar Herkennen van inheemse bomen en struiken
22 maart – Landelijke Opschoondag
3 april - cursus Veldhulpverlening (VHV1)
10-14 april – Nationale Bijentelling
16 april - webinar Wegwijs op de SLG-website
7 mei - webinar Natuurlijk (maai)beheer van kleine percelen en terreinen
19 mei - webinar Wat groeit en bloeit daar in de berm?
21 mei - excursie Wat groeit en bloeit daar in de berm?
22 mei - cursus Bosmaaien (VOL, reservelijst)
28 mei - cursus Maaien met de zeis
17 juni - webinar Zomersnoei fruitbomen
19 juni - cursus Zomersnoei fruitbomen
3 juli - cursus Maaien met de zeis