Nieuwsmail vrijwilligers 2025-3

Je vergeet soms hoe bevoorrecht je bent. Specifieker gezegd: ik was vergeten hoe vanzelfsprekend ik met het groen van het buitengebied ben opgegroeid. Dat was in Twello, tegenover de - toen verwaarloosde - buitenplaats Kruisvoorde. Vlotten maken op de ‘slotgracht van het kasteel’ (vijver achter het landhuis), appeltjes jatten in de bongerd, de boer helpen met mest verspreiden door met stokken in de verse koeienflatsen te slaan (mijn moeder heeft de vlekken nooit meer uit het kanariegele trainingspak gekregen). En natuurlijk boompje klimmen en boomhutten maken. Fijne jeugdherinneringen.

Wat schrok ik van de uitspraak van een meisje bij het wilgenknotten tijdens de Natuurwerkdag, zij zei dat dit de eerste keer ooit was dat ze in een boom stond. Ach, arm kind toch. Maar beter laat dan nooit. Je gunt kinderen toch mooie, en beetje spannende, natuurervaringen.

Daarom de oproep: betrek kinderen bij het landschapsbeheer! Struiken planten, wilgen knotten, takken sjouwen. We kunnen je hierbij ondersteunen, neem contact op via ondersteuning@slgelderland.nl!

Bijna 1600 deelnemers staken vrijdag 31 oktober en zaterdag 1 november de handen uit de mouwen tijdens de 25^e Nationale Natuurwerkdagen, het grootste vrijwilligersevenement in het groen. De aftrap was bij Knotploeg Duiven, met kinderburgemeester Sophia El Hodayebi, wethouder Joyce Zwaga-Komen en gedeputeerde Harold Zoet. Samen met zo'n 125 kinderen hebben zij 56 wilgen geknot. De wilgentakken waren voor de dieren van Burgers’ Zoo.

De winter is in aantocht en dus is het tijd om te gaan snoeien en zagen in de landschapselementen, waaronder de knotwilg. De wilg is een van de eerste bomen die bloeit in het vroege voorjaar. Daarom is de wilg een belangrijke voedselbron voor vroeg vliegende bijen en hommels. Knot niet alle bomen in een rij in één keer, zodat er in het vroege voorjaar nog nectar en stuifmail op die plek overblijft. Zo verdeel je het werk ook over meerdere jaren in plaats van alles in één keer. Je kunt bijvoorbeeld om en om knotten of om de drie stuks of groepen van vijf stuks, net wat je mooi vindt.

Eind 2018 is gestart met het project Levend Landschap Maurik. Bloemrijke bermen, zwerfafval bedwingen, een Klompenpad, een herdenkingsmonument, erfbeplanting en een vogelhut. Dat zijn enkele bewonersideeën die werden aangedragen voor een mooier en beter beleefbaar landschap rondom Maurik. Een groep enthousiaste bewoners heeft daarbij aangegeven zelf graag een bijdrage te willen leveren in de uitvoering van hun ideeën. Om partners te zoeken voor de uitvoering van hun ideeën is hierna met geïnteresseerde publieke en private partijen gesproken. Dit heeft geleid tot concrete vervolgafspraken voor het verkennen en realiseren van de ideeën. 

Een nieuw Klompenpad was een van de wensen. De gemeente Buren heeft hier budget voor beschikbaar gesteld en met cofinanciering van de provincie en de Nationale Postcode Loterij kon deze route uiteindelijk worden gerealiseerd. Onder begeleiding van SLG en door de inzet en het enthousiasme van vrijwilligers en meewerkende grondeigenaren is de route tot stand gekomen.

Het pad met de naam Mauderick en Wielepad is een gevarieerde wandelroute geworden van 14 kilometer door het mooie buitengebied van Maurik en Eck en Wiel. Het pad voert langs de uiterwaarden van de Neder-Rijn, het eeuwenoude dorp Eck en Wiel, over oude wegen en door het historische rivierenlandschap met haar fruit- en bomenteelt. Op 27 juni werd dit pad feestelijk geopend met veel belangstellenden, onder wie een grote groep kinderen.

Verder bied ik ondersteuning bij de organisatie van de Nationale Natuurwerkdagen en de Natuurwerkdagen Junior in Gelderland. Daarnaast houd ik me bezig met het Praktijknetwerk Biodiversiteit. Dat is een Gelders netwerk van gemeenten met ambassadeurs die de biodiversiteit promoten en hun eigen erf als voorbeeld gebruiken. Tot slot hou ik me ook nog bezig met het beheer van een paar Klompenpaden.

“Ik weet dat het niet de bedoeling is, maar ik weet wel wat ik doe.” Weet je dat wel zeker? Dit gaat over gebruik van de kettingzaag vanaf de ladder. Voor veilig laddergebruik hoor je met één hand de ladder vast te houden. Dat lukt wel als je met handzaag of snoeischaar werkt, maar niet als je een kettingzaag bedient. Daarom is het volgens de Arbowet niet toegestaan om te werken met een kettingzaag op de ladder. De ladder is slechts een hulpmiddel om in de boom te klimmen en geen werkplek. Dat is niet alleen veiliger voor jezelf, maar ook beter voor de ladder (kettingzaagschade). Hoe heurt het dan wel: je leest het in VRIE 06.

En voor iedereen die met de handzaag knot: fris je kennis aan het begin van het seizoen lekker op met VRIE 05: Knotten van bomen met handgereedschap. Veilig werkseizoen, allemaal!

"We hebben de afgelopen paar weken hard gewerkt om de randen van ons land weer wat opener te maken en sommige bomen bij te snoeien. Een hele berg snoeiafval - vooral wilg, maar ook meidoorn - lag te wachten om te worden verwerkt.

We hadden gezien dat SLG, waar we vaker gereedschap lenen, sinds kort ook een hakselaar had. Zoals gebruikelijk werden we vriendelijk ontvangen in het gereedschapsdepot en na instructies en oefenen met de hakselaar kregen we een aanhanger met de machine mee, De berg met hout verdween in een paar uur en leverde een flinke berg snippers op die we her en der gebruikten om paadjesij te markeren.

De hakselaar werd geleverd met handschoenen en gezichts- en gehoorbescherming. Dat is wel nodig want de ingevoerde takken zwiepen nog wel eens heen en weer als ze ingevoerd worden. Eén keer is de hakselaar vastgelopen en moesten we ermee terug naar het gereedschapsdepot. Daar bleek dat we te veel klein materiaal ingevoerd hadden. Het advies was om samen met kleine takjes ook wat dikkere takken in te voeren. Dat bleek heel goed te werken.

We werkten met drie mensen, twee die de takken aanleverden en één die ze invoerde. Het is zeker nodig om je aandacht erbij te houden en kennis van de machine te hebben.

Wat ons betreft HULDE aan SLG voor de ondersteuning om onze bijzondere tuin aan de rand van Nijmegen te onderhouden."

Joost Boer, namens Land van Ooij

Bermen hebben verschillende functies en doen bijvoorbeeld dienst als veiligheids- of bergingszone, als zone waar wegmeubilair en kabels en leidingen geplaatst worden en als afvoer en berging van water. In Nederland komt ruim 250 duizend kilometer aan bermen voor. Bermen vervullen ook een belangrijke functie in de groenblauwe dooradering van het landschap.

Bloeiende bermen zijn niet alleen mooi om te zien, ze zijn ook belangrijk voor de biodiversiteit. Ze dragen bij aan een fijnmazige landschapsstructuur en zijn onmisbaar voor (wilde) bijen, vlinders en veel andere dieren. Goed bermbeheer is dus belangrijk. Minder vaak en gefaseerd maaien en het afvoeren van het maaisel noemen we ecologisch bermbeheer. Door bermen gefaseerd te maaien, kunnen kruiden langer bloeien. Zo ontstaan er meer voedsel- en schuilplekken voor de dieren.

SLG coördineert in opdracht van de provincie Gelderland een leernetwerk voor gemeenten om ecologisch bermbeheer te stimuleren. In december reiken we weer de ‘Beste Bermbokaal’ uit aan een Gelderse gemeente die zich op een bijzondere manier inzet voor bloemrijke bermen en groen. Twee jaar geleden won de gemeente Arnhem de Beste Bermbokaal, omdat Arnhem al meer dan 30 jaar ecologisch beheer toepast en al 25 jaar geen chemische bestrijdingsmiddelen meer gebruikt. De gemeente Bronckhorst ontving de aanmoedigingsprijs, omdat zij recent belangrijke stappen heeft gezet richting ecologisch berm- en groenbeheer. Meer informatie vind je op de SLG-website.

Voor de komende verkiezing zijn we op zoek naar de mening van de inwoners over het bermbeheer in hun gemeente.

De Gelderse Groene Bondgenoten (Natuur en Milieu Gelderland, IVN Gelderland en SLG) organiseerden in september drie bijeenkomsten voor groene vrijwilligers: de kennis- en netwerksessies Basiskwaliteit Natuur. In totaal kwamen 110 deelnemers naar de bijeenkomsten in Steenderen, Vaassen en Kerk-Avezaat. Belangrijkste conclusie: zoek de samenwerking!

Zoals in de vorige nieuwsmail aangekondigd zijn we afgelopen zomer in het depot druk doende geweest met de herinrichting van het depot. We hebben er met de uitbreiding van de zolder flink wat ruimte bij gekregen en alle gereedschappen hebben weer een eigen plek, wel zo fijn met het nieuwe hak- en zaagseizoen voor de deur. Op maandag 6 oktober hebben we het depot dan ook feestelijk heropend en zijn we klaar voor het nieuwe seizoen. Kom gerust een keer een kijkje nemen.

Ondanks al het werk dat we hebben verzet, is het depot altijd in beweging en zijn we nooit echt klaar. We zijn altijd op zoek naar verbetering, dus ook het volgende project staat alweer te wachten. Het welbekende reserveringssysteem gaat namelijk op de schop. Het huidige systeem heeft ons veel voordelen gebracht, maar omdat het ontwikkeld is als een webshop lopen we toch tegen enkele uitdagingen aan. Hopelijk gaat het nieuwe systeem alle issues oplossen en krijgen wij en jullie meer grip en inzicht op het (uit)geleende gereedschap.

19 november - webinar-online workshop Veilig werken met hulp van de webapp
21 november - opening Klompenpad Pleijenpad
1-3 december - cursus Kettingzagen met NKC 3 examen (vol, reservelijst)
3 december - webinar Kraamzorg (fruit)bomen
5 december - cursus Veldhulpverlening (VHV1)
9 december - webinar Wintersnoei fruitbomen
17 december - cursus Wintersnoei fruitbomen